Học làm người
5 (100%) 1 vote

vô cùng tàn nhẫn vô cùng yêu thương

Nhân đọc “Vô cùng tàn nhẫn, vô cùng yêu thương” của Sara Imas.

Trong các thứ dạy, có lẽ dạy làm người là toàn diện nhất, quan trọng nhất và có tính dài hạn nhất. Ai ai cũng phải học, tuy nhiên, cách học và dạy mang tính tự phát vẫn rất phổ biến.

Học làm người là gì

Học làm người là học để trở thành một người như mình mong muốn. Người ta, tùy vào nền tảng văn hóa, tôn giáo… mà có những mong muốn khác nhau, nhưng có một số điểm chung như tự do, giàu có (phần nào đó mang lại tự do), tri thức, hạnh phúc với cái mình có, và nhiều nữa….

Vậy học gì để làm người

Yêu cầu đầu ra của việc dạy tạm được chia thành 3 loại: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Cái trước thì dạy dễ hơn cái sau, đánh giá dễ hơn cái sau.

Trong một thời gian dài, nhiều người VN (người Trung Quốc trong cuốn sách trên cũng tương tự) chú trọng bồi dưỡng kiến thức, hoặc kỹ năng thông qua học môn này, môn nọ, nhạc họa… mà rất ít hoặc không chú trọng đến dạy thái độ.

Cách dạy này dẫn đến dạy một lớp người tương đối có hiểu biết (kiến thức) hoặc có khả năng (kỹ năng) làm một số việc nhưng ít có khả năng có thái độ phù hợp với từng tình huống đối mặt.

1./ Cụ thể, nếu chỉ đào tạo kỹ năng, thì chương trình đào tạo sẽ như đào tạo nghề. Người được dạy sẽ thành thạo một số cách giải quyết vấn đề cụ thể nhưng không biết nguyên lý. Vì vậy, khi công nghệ thay đổi một chút, thì sẽ gặp khó khăn. Ví dụ thợ sửa xe chỉ học sửa xe chạy bằng bình xăng con, khi gặp xe phun xăng điện tử thì không biết sửa. Thật ra, đó chỉ là 2 cách phối trộn để có tỷ lệ xăng/gió tối ưu, một cái chỉnh cơ, một cái chỉnh tự động bằng mạch.

Lúc mới đi làm, tôi làm cho 1 công ty  xây dựng. Sau khi được training 2 tháng, tôi có thể nắm được quy trình làm. Yêu cầu còn lại dành cho vị trí tôi là tập trung (để tránh sai sót) chứ công việc không khó khăn gì. Có lúc tôi nghĩ, sau khi học phổ thông mà được training thì làm vị trí này cũng được, không cần học đại học.

2./ Nếu chỉ đào tạo nguyên lý thì người được dạy nắm được cái chung, ít lo lỗi thời. Nhưng, giống như ví dụ trên, nếu gara giao cho 1 chiếc xe ngay thì không biết sửa do kỹ năng không tốt. Đây là vấn đề phổ biến của các đại học hiện nay.

Nhưng đó mới là đại học.

Để tương đối giải quyết nhu cầu của các bên (đại học, nhà tuyển dụng, người được đào tạo) có lẽ nên năng thời lượng và vai trò của giai đoạn thực tập. Người dạy và người học cần nghiêm chỉnh làm việc để hoàn thiện kỹ năng trong giai đoạn thực tập.

3./ Dạy bất kỳ ai về thái độ là điều không dễ, nhưng việc này RẤT QUAN TRỌNG.

Dạy kiến thức nền tảng là cần thiết vì những công nghệ, ứng dụng của nó có thể thay đổi. Dạy thái độ là cần thiết vì mỗi người không biết sẽ phải đối mặt với những hoàn cảnh nào suốt đời.

Người Do Thái dạy nên coi trọng trí tuệ vì dù bất trắc như thế nào đi nữa, trí tuệ hầu như không thể bị mất, bị cướp. Tương tự, không ai dự đoán được hoàn cảnh mỗi người sẽ đối mặt có thể như thế nào, vì thế, tốt hơn nên dạy mỗi người chuẩn bị cho mình một tâm thế phù hợp.

Một trong những nhân vật lịch sử mà tôi rất kính phục là Gia Long. Toàn gia bị tiêu diệt khi mới 15, 16 tuổi, bị Tây Sơn rượt đuổi bao lần, bao lần chết hụt. Vậy mà vẫn bền gan vững chí tẩu quốc lập quốc dựng lại cơ nghiệp.

Còn nếu không có THÁI ĐỘ phù hợp thì sao?

Thì như Hạng Vũ. Có ai dám chê Hạng Vũ về kiến thức, kỹ năng. Nhưng HV không có năng lực vượt khó (đo bằng chỉ số AQ). Khi đoàn quân viễn chinh của mình thất bại hoàn toàn, HV quá tuyệt vọng, không thể đứng vững, dù vẫn còn hậu phương rộng lớn sau lưng.

Tóm lại

Điểm qua một số nét để thấy phẩm chất gì quan trọng với mỗi người. Vậy dạy làm người là nhiệm vụ của ai?

Ngành giáo dục?

Ảo tưởng.

Chừng nào xã hội còn đánh giá trường phổ thông bằng số HS đậu đại học thì chừng đó các trường sẽ tìm cách dạy, hướng nghiệp để tăng tỷ lệ đậu đại học bất kể năng khiếu HS, bất kể quy hoạch ngành nghề.

Chừng nào xã hội còn đánh giá trường đại học bằng tỷ lệ có việc làm, hoặc mức lương trung bình khi mới ra trường thì chừng đó trường ĐH sẽ đào tạo để có đầu ra đó.

Còn nếu một người muốn có MỘT CUỘC ĐỜI tốt đẹp thì chính người đó và cha mẹ phải vào cuộc tìm hiểu, nghiên cứu, giải quyết.

 

Học làm người

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *